| تبليغات | X |
 |
 |
|
|
بررسي ريشه هاي بحران در روابط روسيه و گرجستان از يک شاخه گل سرخ تا اشغال اوستياي جنوبي شعيب بهمن
روسيه در شرايطي وارد جنگ با گرجستان در خصوص مساله اوستياي جنوبي شده است که طي سال هاي گذشته، همواره تنش هاي فزاينده يي ميان مسکو و تفليس وجود داشته است. شدت و حدت اين تنش ها به ويژه پس از پيروزي انقلاب گل سرخ در سال 2003 به حدي بوده که حکايت از بحراني دائمي ميان روسيه و گرجستان دارد. در اين بين به رغم آنکه تنش هاي متعددي ميان دو کشور حاکم بوده است بايد ريشه اين بحران ها را در روابط دو کشور و در گذشته يي نه چندان دور جست وجو کرد. در واقع درک بحران ها و تنش هاي موجود ميان گرجستان و روسيه، بدون فهم مناسبات گذشته و متغيرهاي گوناگون در روابط اين دو کشور ناممکن مي نمايد. از اين رو در بحث حاضر ضمن مرور ريشه هاي تنش ميان روسيه و گرجستان، به بررسي بحران هاي حاضر و آينده روابط مسکو و تفليس خواهيم پرداخت.
نقش روسيه در انقلاب مشروطه نويسنده:شعيب بهمن روسيه يکي از بزرگترين بازيگران صحنه سياسي ايران در انقلاب مشروطه به شمار مي آيد. اين کشور که همواره ميكوشيد به آبهاي گرم خليج فارس دست يابد، ايران را منطقهاي جهت استثمار اقتصادي با امكانات سوقالجيشي مي پنداشت و سعي داشت از طريق آن عليه منافع بريتانيا در هند اعمال فشار نمايد. بنابراين ايران بايد از يک سو مستقل باقي مي ماند و از سوي ديگر تحت تسلط روس ها قرار مي گرفت. از اين رو انقلاب مشروطه که طغياني عليه اين سياست و حركتي به سوي حكومت ملي دموكراتيك محسوب ميشد، منافع روس ها را در ايران مورد تهديد قرار داد. از سوي ديگر در زمان روي دادن انقلاب مشروطه، روسيه از موقعيت بهتري نسبت به انگليس در ايران برخوردار بود. به همين سبب تداوم وضع موجود با منافع روس ها همخواني داشت و آنها بر خلاف انگليسي ها به به حمايت و پشتيباني از مستبدين و مخالفت با انقلابيون پرداختند. بر اين اساس پشتيباني از بازگشت محمدعلي شاه و اعلان اولتيماتوم به ايران جهت اخراج مورگان شوستر، مخالفت آشكار با اصلاحات مشروطهخواهان و ايجاد اختلال و ناامني و بي ثباتي سياسي، نمونههايي از مخالفت هاي روس ها با انقلاب مشروطه است. بنابراين با توجه به نقش تعين كننده اي كه روس ها در جريان انقلاب مشروطه ايفا نمودند، در ادامه نگاهي اجمالي به سياست ها، اهداف و عملکرد اين كشور در جريان انقلاب خواهيم داشت.
بررسي توافق هاي گازي ميان روسيه، آذربايجان و تركمنستان شعيب بهمن از زمان روي كار آمدن ديميتري مدودوف به عنوان رياست جمهوري روسيه، تحركات و اقدامات زيادي جهت نمايش يك سياست خارجي پويا و فعال صورت گرفته است. از جمله اين تحركات مي توان به سفرهاي رئيس جمهور روسيه به دو كشور آذربايجان و تركمنستان اشاره نمود. آذربايجان و تركمنستان علاوه بر آنكه در حاشيهي درياري خزر قرار دارند، از منابع مهم انرژي نيز برخوردار مي باشند. به نحوي كه روابطي پايدار و غير تنشزا با دو كشور فوق مي تواند به خريد گاز باكو و عشق آباد توسط مسكو و فروش آن به كشورهاي اروپايي منجر شود. بدين ترتيب روسيه با خريد گاز كشورهاي منطقه، از يك سو ايجاد رابطهي مستقيم ميان كشورهاي منطقه با اروپا را منتفي مي نمايد و همچنان به عنوان يك واسطه ميان منطقه و اروپا به ايفاي نقش مي پردازد و از سوي ديگر حاكميت انحصاري خود در خصوص صادرات انرژي به اروپا را نيز حفظ مي كند. از اين رو سفر مدودوف به كشورهاي آذربايجان و تركمنستان، به خصوص با توجه به توافق هاي مهمي كه در زمينهي انرژي با هر دو كشور صورت گرفته است، از اهميت بسيار بالايي برخوردار مي باشد.
روسيه؛ بازيگري ميان ايران و آمريكا شعيب بهمن پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، كشور روسيه سعي كرده در قامت يک بازيگر مستقل بينالمللي و به عنوان قدرت منطقهاي، نقش مهمي در تحولات جهاني به ويژه در مناطق اروپاي شرقي، آسياي مرکزي، قفقاز و خاور ميانه ايفا نمايد. اين روند طي سالهاي گذشته با توجه به رشد سريع اقتصادي و بازسازي وجهه ي بين المللي روسيه در دوران زمامداري «ولاديمير پوتين» تشديد شده است. به نحوي كه روسيه تلاش ميكند ضمن گسترش روابط با اتحاديه اروپا و ايالات متحده آمريکا و همچنين ايفاي نقش موثرتر در معادلات جهاني، از نظر استراتژيکي نيز مستقل عمل نمايد.
سياست خارجي روسيه: نگاه به شرق ـ حركت به غرب نويسنده: شعيب بهمن ايراس: تغيرات صورت گرفته در كرملين و جابجايي در مناصب كليدي روسيه به نحوي بود كه در وهله نخست نمي شد دگرگوني محسوسي را در عرصه هاي سياسي اين كشور انتظار داشت. به خصوص كه از يك سو «ديميتري مدودوف» تحت حمايت «ولاديمير پوتين» به قدرت دست يافته بود و از سوي ديگر مدودوف خود را همگام و سازگار با سياست هاي رئيس جمهور پيشين نشان داده بود. از اين رو ديميتري مدودوف كه تحت حمايت مستقيم ولاديمير پوتين به مقام رياست جمهوري روسيه دست يافته بود، به محض پيروزي در انتخابات از نزديکي به سياست هاي رئيس جمهور پيشين سخن به ميان آورد و در يك تقسيم كار از «تعيين مواضع اصلي داخلي و سياست خارجي» به عنوان مسئوليت رئيس جمهور و «هدايت فعاليت هاي اقتصادي» توسط نخست وزير ياد كرد.
خليج فارس و نقش اعراب در آيينه تاريخ من المحيط الاطلسي الي الخليج الفارسي شعيب بهمن چندين دهه از کوشش هاي برنامه ريزي شده اعراب براي تغيير نام تاريخي خليج فارس مي گذرد. آبراهي که ايران را از شبه جزيره عربستان جدا مي سازد براساس تمام اسناد تاريخي - جغرافيايي، نقشه هاي موجود از يونان باستان تا دوره معاصر و همچنين بيانيه هاي سازمان ملل متحد، «خليج فارس» نام دارد و حتي در تمام نوشته ها و نقشه هاي عربي که پيش از دهه 1960 به چاپ رسيده اند از عنوان «الخليج الفارسي يا بحر فارس» استفاده شده است. صحت ادعاي فوق حتي در بخشي از سرود ملي قديمي مصر نيز ديده مي شود که در آن از خليج فارس ياد شده و مرزهاي اعراب را از خليج فارس تا درياي مديترانه ترسيم کرده است؛ «حدود نامن الخليج الفارسي حتي بحر الابيض».
اوپک گازي؛ سازماني براي قدرت نمايي اهميت گاز به عنوان يک منبع انرژي مناسب، در سال هاي آينده بسيار افزون تر خواهد شد و از اين رو کشورهاي توليدکننده و مصرفکننده به دنبال راهبردهايي براي کنترل و مديريت آن هستند که يکي از آنها، ايجاد کارتلي مرکب از توليدکنندگان و صادرکنندگان گاز است. در اين بين با توجه به وجود 40 درصد ذخاير گاز جهان در منطقه خاورميانه و همچنين با توجه به ذخاير عظيم گاز دو کشور ايران و روسيه که در مجموع 42 درصد ذخاير گازي جهان را در اختيار دارند، به نظر مي رسد که اين کشورها نقش اصلي را در معادلات آينده بازار جهاني انرژي بر عهده خواهند داشت.
گزارشي از سياست هاي واشنگتن در قبال کشورهاي منطقه ايران، چالش سياست خاورميانه يي امريکا شعيب بهمن اعلام خبري مبني بر فروش تسليحات نظامي از سوي امريکا به متحدان عربي خود براي جلب پشتيباني اعراب جهت حمايت از عراق از يک سو و افزايش 25 درصدي کمک هاي نظامي و دفاعي امريکا به اسرائيل از سوي ديگر، حکايت از طرح جديدي براي منطقه دارد. به نظر مي رسد ايالات متحده امريکا پس از ناکامي در پيشبرد طرح خاورميانه بزرگ، طرح جديدي براي کمک به کشورهاي ميانه رو عرب جهت تشکيل جبهه واحدي به منظور اجراي اهداف و دستيابي به منافع بلند مدت خود در منطقه دارد. از اين رو فروش تسليحات امريکايي به کشورهاي عرب حوزه خليج فارس در شرايط جديد بين المللي و منازعات منطقه يي به معناي راه اندازي يک مسابقه تسليحاتي بزرگ در منطقه بحران خيز خاورميانه است.
بررسي صادرات گاز تركمنستان به چين، هند و پاكستان نويسنده:شعيب بهمن ترکمنستان که در زمره فقيرترين جمهوري هاي استقلال يافته از اتحاد جماهير شوروي محسوب مي شود، علاوه بر داشتن منابع نفتي قابل ملاحظه، از لحاظ ذخائر گاز طبيعي نيز در ميان پنج كشور برتر جهان قرار دارد. بر اين اساس عليرغم آنكه بخش عمده اي از منابع درآمدي تركمنستان از طريق صدور گاز تامين مي شود، با اين حال اين کشور به سبب فقدان خطوط لوله صادراتي و اختلاف ميان کشورهاي حاشيه درياي خزر ـ پيرامون وضعيت قانوني اين درياچه نفت خيز ـ، در بهره گيري از ذخائر نفت و گاز خود موفق نبوده است. اين امر که باعث ترديد شرکت هاي خارجي براي سرمايه گذاري در بخش انرژي تركمنستان شده است، از يك سو اقتصاد ترکمنستان را در حالت رکود باقي گذاشته و از سوي ديگر ايران و روسيه را به مهمترين خريداران و شركاي گازي تركمنستان مبدل كرده است.
روسيه و الجزاير ؛ گامي به سوي اوپک گازي شعيب بهمن ايده ايجاد سازماني شبيه به اوپک که توليدکنندگان گاز طبيعي در جهان را به دور خود جمع کند ، در تاريخ 29 ژانويه سال 2007 از سوي «آيت الله خامنه اي» رهبر معظم انقلاب اسلامي ايران طي ديداري با «ايگور ايوانف» دبير شوراي امنيت روسيه در تهران مطرح شد. پس از آن اصطلاح «اوپک گاز» با انتشار مقالهاي در مجله معتبر «فاينشنال تايمز» در 13 نوامبر 2006 ، وارد واژگان سياسي جهان شد. در اين مقاله با ارجاع به گزارشي که توسط کارشناسان ناتو گردآوري شده بود ، ادعا شده است که ايران، روسيه، ليبي، قطر، الجزاير و کشورهاي آسياي ميانه در صدد ايجاد يک کارتل قيمتگذاري گاز با هدف افزايش عوايد از طريق متحد ساختن تامين کنندگان گاز طبيعي براي اتحاديه اروپا و گاز طبيعي مايع براي بازار جهاني هستند.
شهريار قصه ؛ آنگونه که نيست ! شعيب بهمن طي هفته هاي گذشته شاهد پخش مجموعه تلويزيوني «شهريار» از شبکه 2 سيما بوده ايم. مجموعه اي که بيش از آنکه از واقعيت هاي تاريخي نشئت گرفته باشد ، از تخيلات و مبالغه گويي هاي عديده اي رنج مي برد. در واقع اين مجموعه تلويزيوني که به قلم «مهدي سجاده چي» به نگارش درآمده و با کارگرداني «کمال تبريزي» ساخته شده است ، تا حد زيادي به تحريف تاريخ ادبيات ايران مبادرت ورزيده است.
تبعات قطع صدور گاز ترکمنستان به ايران شعيب بهمن در همسايگي سرزمين ايران ، کشورهاي زيادي قرار گرفته اند که در اين بين ترکمنستان از زمان استقلال تا کنون ، جايگاه ويژه اي در سياست خارجي ايران داشته است. ايران و ترکمنستان علاوه بر داشتن بيش از 1200 کيلومتر مرز مشترک آبي و زميني، اشتراکات فرهنگي و تاريخي فراواني با يکديگر دارند و اين شاخص ها در حقيقت پتانسيل هاي خوب براي گسترش روابط بيشتردو کشور محسوب مي شوند. از اين رو طي سال هاي گذشته همواره روابط سياسي دوستانه و نزديکي ميان ايران و ترکمنستان برقرار بوده است. با اين حال اقدام ترکمنستان مبني بر قطع صدور گاز خود به ايران در اوج سرما علاوه بر آنکه اقدامي غير اخلاقي محسوب مي شد ، بر روابط دوستانه دو کشور نيز تاثير گذاشت. به همين سبب تبعات قطع صدور گاز ترکمنستان به ايران را مي توان در سه سطح داخلي ، روابط دو جانبه و روابط منطقه اي تحليل نمود.
Iran and Russia : Allied or Rival Shuaib Bahman National interest is leading of foreign policy and a basic principle of any country in international relation theories. But international relation theories can not Analyse Iran and Russia ties. Since the late 1990s , however, the central issue of Russian-Iranian cooperation has been Russian technical assistance to Iran’s nuclear project. But Iran and Russia ties is growing via increase economic and military equipment cooperation now. Iran is one of the main recipients of Russian peaceful nuclear technology and arms sales. Though There are two outlook regarding Iran and Russia ties. First standpoint, argues that Iran and Russia are allied and Second opinion believes they can't alliance together.
روسيه و گرجستان ؛ بحراني دائمي شعيب بهمن پيروزي مجدد ميخائيل شاکاشويلي در انتخابات رياست جمهوري گرجستان در شرايطي رقم خورد که تنش هاي فزاينده ميان مسکو و تفليس همچنان ادامه دارد ؛ شدت و حدت اين تنش ها به ويژه پس از پيروزي انقلاب گل رز در سال 2003 به حدي بوده که حکايت از بحراني دائمي ميان روسيه و گرجستان دارد. در اين بين عليرغم آنکه تنش هاي متعددي ميان دو کشور حاکم بوده است ، با اين حال بايد ريشه اين بحران ها را در روابط دو کشور و در گذشته اي نه چندان دور جستجو نمود. در واقع درک بحران ها و تنش هاي موجود ميان گرجستان و روسيه بدون فهم مناسبات گذشته و متغيرهاي گوناگون در روابط اين دو کشور ناممکن مي نمايد . از اين رو در بحث حاضر ضمن مرور ريشه هاي تنش ميان روسيه و گرجستان ، به بررسي بحران هاي حاضر و آينده روابط مسکو و تفليس خواهيم پرداخت.
سهم ايران از خزر شعيب بهمن ايران و درياي خزر از رابطه اي ديرينه و تاريخي برخوردار مي باشند . از حدود دو هزار وپانصد سال گذشته تا كنون ، ايران همواره رابطه تنگاتنگي با درياي خزر داشته است . سواحل درياي خزر همواره مسكن اقوام مختلف ايراني بوده كه به ويژه در كرانه هاي شرقي، غربي و جنوبي اين دريا زندگي مي كرده اند . در مقاطع مختلف تاريخي كاسپي ها ، تپورها ، گيل ها، آماردها ، هيرگاني ها و خزرها در اطراف درياي خزر سکنا گزيده اند که به تبع آن نام هايي كه در طول تاريخ به آن اطلاق شده است ، مانند درياي مازندران ، گيلان ، طبرستان ، هيركاني ، رشت ، خراسان ، قزوين، خوارزم ، و كاسپين ، به دليل ارتباط موثر و مستمري بوده كه اين اقوام با اين پهنه آبي داشته اند.
Russian Goals in Central Asia Writer : Shuaib Bahman In the wake of Soviet Union collapses and the dynamic shifts in post-9/11 international security, the world's sole superpower made a massive strategic return to the regionalist. In this time Central Asia has acquired a new strategic altitude and it contained a main Region that Regional and world stability is at stake. Indeed , Central Asia remains the geostrategic playground of the world's major civilizations: Islam, Christianity, Hinduism, and Confucianism.
|
|
+ نگارش
توسط شعیب بهمن |
|
|
نقش روسيه در انقلاب مشروطه نويسنده:شعيب بهمن روسيه يکي از بزرگترين بازيگران صحنه سياسي ايران در انقلاب مشروطه به شمار مي آيد. اين کشور که همواره ميكوشيد به آبهاي گرم خليج فارس دست يابد، ايران را منطقهاي جهت استثمار اقتصادي با امكانات سوقالجيشي مي پنداشت و سعي داشت از طريق آن عليه منافع بريتانيا در هند اعمال فشار نمايد. بنابراين ايران بايد از يک سو مستقل باقي مي ماند و از سوي ديگر تحت تسلط روس ها قرار مي گرفت. از اين رو انقلاب مشروطه که طغياني عليه اين سياست و حركتي به سوي حكومت ملي دموكراتيك محسوب ميشد، منافع روس ها را در ايران مورد تهديد قرار داد. از سوي ديگر در زمان روي دادن انقلاب مشروطه، روسيه از موقعيت بهتري نسبت به انگليس در ايران برخوردار بود. به همين سبب تداوم وضع موجود با منافع روس ها همخواني داشت و آنها بر خلاف انگليسي ها به به حمايت و پشتيباني از مستبدين و مخالفت با انقلابيون پرداختند. بر اين اساس پشتيباني از بازگشت محمدعلي شاه و اعلان اولتيماتوم به ايران جهت اخراج مورگان شوستر، مخالفت آشكار با اصلاحات مشروطهخواهان و ايجاد اختلال و ناامني و بي ثباتي سياسي، نمونههايي از مخالفت هاي روس ها با انقلاب مشروطه است. بنابراين با توجه به نقش تعين كننده اي كه روس ها در جريان انقلاب مشروطه ايفا نمودند، در ادامه نگاهي اجمالي به سياست ها، اهداف و عملکرد اين كشور در جريان انقلاب خواهيم داشت.
بررسي توافق هاي گازي ميان روسيه، آذربايجان و تركمنستان شعيب بهمن از زمان روي كار آمدن ديميتري مدودوف به عنوان رياست جمهوري روسيه، تحركات و اقدامات زيادي جهت نمايش يك سياست خارجي پويا و فعال صورت گرفته است. از جمله اين تحركات مي توان به سفرهاي رئيس جمهور روسيه به دو كشور آذربايجان و تركمنستان اشاره نمود. آذربايجان و تركمنستان علاوه بر آنكه در حاشيهي درياري خزر قرار دارند، از منابع مهم انرژي نيز برخوردار مي باشند. به نحوي كه روابطي پايدار و غير تنشزا با دو كشور فوق مي تواند به خريد گاز باكو و عشق آباد توسط مسكو و فروش آن به كشورهاي اروپايي منجر شود. بدين ترتيب روسيه با خريد گاز كشورهاي منطقه، از يك سو ايجاد رابطهي مستقيم ميان كشورهاي منطقه با اروپا را منتفي مي نمايد و همچنان به عنوان يك واسطه ميان منطقه و اروپا به ايفاي نقش مي پردازد و از سوي ديگر حاكميت انحصاري خود در خصوص صادرات انرژي به اروپا را نيز حفظ مي كند. از اين رو سفر مدودوف به كشورهاي آذربايجان و تركمنستان، به خصوص با توجه به توافق هاي مهمي كه در زمينهي انرژي با هر دو كشور صورت گرفته است، از اهميت بسيار بالايي برخوردار مي باشد.
روسيه؛ بازيگري ميان ايران و آمريكا شعيب بهمن پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، كشور روسيه سعي كرده در قامت يک بازيگر مستقل بينالمللي و به عنوان قدرت منطقهاي، نقش مهمي در تحولات جهاني به ويژه در مناطق اروپاي شرقي، آسياي مرکزي، قفقاز و خاور ميانه ايفا نمايد. اين روند طي سالهاي گذشته با توجه به رشد سريع اقتصادي و بازسازي وجهه ي بين المللي روسيه در دوران زمامداري «ولاديمير پوتين» تشديد شده است. به نحوي كه روسيه تلاش ميكند ضمن گسترش روابط با اتحاديه اروپا و ايالات متحده آمريکا و همچنين ايفاي نقش موثرتر در معادلات جهاني، از نظر استراتژيکي نيز مستقل عمل نمايد.
سياست خارجي روسيه: نگاه به شرق ـ حركت به غرب نويسنده: شعيب بهمن ايراس: تغيرات صورت گرفته در كرملين و جابجايي در مناصب كليدي روسيه به نحوي بود كه در وهله نخست نمي شد دگرگوني محسوسي را در عرصه هاي سياسي اين كشور انتظار داشت. به خصوص كه از يك سو «ديميتري مدودوف» تحت حمايت «ولاديمير پوتين» به قدرت دست يافته بود و از سوي ديگر مدودوف خود را همگام و سازگار با سياست هاي رئيس جمهور پيشين نشان داده بود. از اين رو ديميتري مدودوف كه تحت حمايت مستقيم ولاديمير پوتين به مقام رياست جمهوري روسيه دست يافته بود، به محض پيروزي در انتخابات از نزديکي به سياست هاي رئيس جمهور پيشين سخن به ميان آورد و در يك تقسيم كار از «تعيين مواضع اصلي داخلي و سياست خارجي» به عنوان مسئوليت رئيس جمهور و «هدايت فعاليت هاي اقتصادي» توسط نخست وزير ياد كرد.
اوپک گازي؛ سازماني براي قدرت نمايي اهميت گاز به عنوان يک منبع انرژي مناسب، در سال هاي آينده بسيار افزون تر خواهد شد و از اين رو کشورهاي توليدکننده و مصرفکننده به دنبال راهبردهايي براي کنترل و مديريت آن هستند که يکي از آنها، ايجاد کارتلي مرکب از توليدکنندگان و صادرکنندگان گاز است. در اين بين با توجه به وجود 40 درصد ذخاير گاز جهان در منطقه خاورميانه و همچنين با توجه به ذخاير عظيم گاز دو کشور ايران و روسيه که در مجموع 42 درصد ذخاير گازي جهان را در اختيار دارند، به نظر مي رسد که اين کشورها نقش اصلي را در معادلات آينده بازار جهاني انرژي بر عهده خواهند داشت.
ادامه
بررسي صادرات گاز تركمنستان به چين، هند و پاكستان نويسنده:شعيب بهمن ترکمنستان که در زمره فقيرترين جمهوري هاي استقلال يافته از اتحاد جماهير شوروي محسوب مي شود، علاوه بر داشتن منابع نفتي قابل ملاحظه، از لحاظ ذخائر گاز طبيعي نيز در ميان پنج كشور برتر جهان قرار دارد. بر اين اساس عليرغم آنكه بخش عمده اي از منابع درآمدي تركمنستان از طريق صدور گاز تامين مي شود، با اين حال اين کشور به سبب فقدان خطوط لوله صادراتي و اختلاف ميان کشورهاي حاشيه درياي خزر ـ پيرامون وضعيت قانوني اين درياچه نفت خيز ـ، در بهره گيري از ذخائر نفت و گاز خود موفق نبوده است. اين امر که باعث ترديد شرکت هاي خارجي براي سرمايه گذاري در بخش انرژي تركمنستان شده است، از يك سو اقتصاد ترکمنستان را در حالت رکود باقي گذاشته و از سوي ديگر ايران و روسيه را به مهمترين خريداران و شركاي گازي تركمنستان مبدل كرده است.
روسيه و الجزاير ؛ گامي به سوي اوپک گازي شعيب بهمن ايده ايجاد سازماني شبيه به اوپک که توليدکنندگان گاز طبيعي در جهان را به دور خود جمع کند ، در تاريخ 29 ژانويه سال 2007 از سوي «آيت الله خامنه اي» رهبر معظم انقلاب اسلامي ايران طي ديداري با «ايگور ايوانف» دبير شوراي امنيت روسيه در تهران مطرح شد. پس از آن اصطلاح «اوپک گاز» با انتشار مقالهاي در مجله معتبر «فاينشنال تايمز» در 13 نوامبر 2006 ، وارد واژگان سياسي جهان شد. در اين مقاله با ارجاع به گزارشي که توسط کارشناسان ناتو گردآوري شده بود ، ادعا شده است که ايران، روسيه، ليبي، قطر، الجزاير و کشورهاي آسياي ميانه در صدد ايجاد يک کارتل قيمتگذاري گاز با هدف افزايش عوايد از طريق متحد ساختن تامين کنندگان گاز طبيعي براي اتحاديه اروپا و گاز طبيعي مايع براي بازار جهاني هستند.
تبعات قطع صدور گاز ترکمنستان به ايران شعيب بهمن در همسايگي سرزمين ايران ، کشورهاي زيادي قرار گرفته اند که در اين بين ترکمنستان از زمان استقلال تا کنون ، جايگاه ويژه اي در سياست خارجي ايران داشته است. ايران و ترکمنستان علاوه بر داشتن بيش از 1200 کيلومتر مرز مشترک آبي و زميني، اشتراکات فرهنگي و تاريخي فراواني با يکديگر دارند و اين شاخص ها در حقيقت پتانسيل هاي خوب براي گسترش روابط بيشتردو کشور محسوب مي شوند. از اين رو طي سال هاي گذشته همواره روابط سياسي دوستانه و نزديکي ميان ايران و ترکمنستان برقرار بوده است. با اين حال اقدام ترکمنستان مبني بر قطع صدور گاز خود به ايران در اوج سرما علاوه بر آنکه اقدامي غير اخلاقي محسوب مي شد ، بر روابط دوستانه دو کشور نيز تاثير گذاشت. به همين سبب تبعات قطع صدور گاز ترکمنستان به ايران را مي توان در سه سطح داخلي ، روابط دو جانبه و روابط منطقه اي تحليل نمود.
روسيه و گرجستان ؛ بحراني دائمي شعيب بهمن پيروزي مجدد ميخائيل شاکاشويلي در انتخابات رياست جمهوري گرجستان در شرايطي رقم خورد که تنش هاي فزاينده ميان مسکو و تفليس همچنان ادامه دارد ؛ شدت و حدت اين تنش ها به ويژه پس از پيروزي انقلاب گل رز در سال 2003 به حدي بوده که حکايت از بحراني دائمي ميان روسيه و گرجستان دارد. در اين بين عليرغم آنکه تنش هاي متعددي ميان دو کشور حاکم بوده است ، با اين حال بايد ريشه اين بحران ها را در روابط دو کشور و در گذشته اي نه چندان دور جستجو نمود. در واقع درک بحران ها و تنش هاي موجود ميان گرجستان و روسيه بدون فهم مناسبات گذشته و متغيرهاي گوناگون در روابط اين دو کشور ناممکن مي نمايد . از اين رو در بحث حاضر ضمن مرور ريشه هاي تنش ميان روسيه و گرجستان ، به بررسي بحران هاي حاضر و آينده روابط مسکو و تفليس خواهيم پرداخت.
Iran and Russia : Allied or Rival Shuaib Bahman National interest is leading of foreign policy and a basic principle of any country in international relation theories. But international relation theories can not Analyse Iran and Russia ties. Since the late 1990s , however, the central issue of Russian-Iranian cooperation has been Russian technical assistance to Iran’s nuclear project. But Iran and Russia ties is growing via increase economic and military equipment cooperation now. Iran is one of the main recipients of Russian peaceful nuclear technology and arms sales. Though There are two outlook regarding Iran and Russia ties. First standpoint, argues that Iran and Russia are allied and Second opinion believes they can't alliance together.
Russian Goals in Central Asia Writer : Shuaib Bahman In the wake of Soviet Union collapses and the dynamic shifts in post-9/11 international security, the world's sole superpower made a massive strategic return to the regionalist. In this time Central Asia has acquired a new strategic altitude and it contained a main Region that Regional and world stability is at stake. Indeed , Central Asia remains the geostrategic playground of the world's major civilizations: Islam, Christianity, Hinduism, and Confucianism.
آمريکا و روسيه ؛ فراز و نشيب هاي يک رابطه شعيب بهمن سفر کاندوليزا رايس، وزير امور خارجه و رابرت گيتس وزير دفاع ايالات متحده به روسيه بيانگر گفتگوهاي دو جانبه مسکو و واشنگتن پيرامون مسائلي از قبيل برنامه اتمي ايران ، استقرار سپر موشکي آمريکا در اروپا و استقلال منطقه خودمختار کوزوو از صربستان است . در اين بين استقرار سپر موشکي آمريکا در اروپاي شرقي که يکي از بزرگترين موارد اختلاف مسکو و واشنگتن پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي به حساب مي آيد ، تا حد زيادي روابط کرملين و کاخ سفيد را به چالش کشيده است. از اين رو در شرايطي که روس ها طرح فوق را تهديد مستقيمي براي امنيت ملي خود مي پندارند ، به نظر مي رسد آمريکايي ها نيز قصد عقب نشيني از استقرار سامانه دفاع موشکي را نداشته باشند و اين امر به آغاز دور جديدي از منازعات ميان روسيه و آمريکا انجاميده است .
ايران و آسياي مرکزي ؛ دستاوردهاي يک سفر شعيب بهمن ايران و آسياي مرکزي علاوه بر علقه هاي کهن فرهنگي ، قومي ، زباني ، نژادي و مذهبي از پيوندهاي اقتصادي و سياسي نزديکي نيز با يکديگر برخوردار مي باشند . اگر چه ميزان وابستگي هاي سياسي و اقتصادي ايران و کشورهاي حاضر در آسياي مرکزي همواره تحت تاثير عوامل خارجي و فرامنطقه اي قرار داشته است ، با اين حال منافع مشترک به نوعي سرنوشت آنها را به يکديگر پيوند داده است . عليرغم آنکه طي سال هاي گذشته حضور قدرت هاي بزرگ نظير روسيه ، آمريکا و چين به همراه برخي از کشورهاي منطقه همانند ترکيه و اسرائيل مانع شکل گيري روابط مستحکم سياسي و اقتصادي ميان ايران و کشورهاي آسياي مرکزي شده است ، به نظر مي رسد که ايران سياستي عمل گرايانه و واقع بينانه نسبت به منطقه اتخاذ کرده و در صدد ايجاد چارچوبي جهت تحکيم و تقويت همکاري هاي منطقه اي بر آمده است . از اين رو گسترش رابطه با کشورهاي منطقه از جهات گوناگون مي تواند مورد بحث و بررسي قرار گيرد . در اين بين سفر دوره اي محمود احمدي نژاد رئيس جمهور ايران به افغانستان ، ترکمنستان و قرقيزستان و متعاقب آن حضور در اجلاس سران سازمان شانگهاي نيز مي تواند به عنوان نقطه ي عطفي در روابط تهران با کشورههاي منطقه تلقي گردد .
تشديد احساسات ضد آمريکايي در روسيه و جهان در طول تاريخ هيچ گاه ابرقدرت ها از محبوبيت برخوردار نبوده اند. اين موضوعي است که از زمان قديمي ترين امپراتوري هاي جهاني تا به امروز وجود داشته است. در واقع همواره اين ترس وجود دارد که حالت و رفتارشان به يکباره تغيير کند. از اين رو نه فقط همسايگان آنها، بلکه تمام کشورها از آنها واهمه دارند و نسبت به اعمال آنها با ديده ي ترديد مي نگرند.
دورنماي همكاري هاي اقتصادي حوزه درياي سياه شعيب بهمن درياي سياه ، دريايي اندروني ميان اروپاي جنوب خاوري و آناتولي است که از تنگه بسفر و درياي مرمره با درياي مديترانه و از تنگه کرچ با درياي آزوف پيوسته است. ترکيه ، روماني، بلغارستان ، اوکراين، روسيه و گرجستان از جمله کشورهاي ساحلي اين دريا به شمار مي آيند که در سازمان همكاريهاي اقتصادي درياي سياه (BSEC) گرد هم آمده اند.
درياي خزر ؛ چالشي لاينحل شعيب بهمن تاريخ کهن درياي خزر حکايت از انزواي بزرگترين درياچه جهان از كنش هاي بين المللي دارد. با اين حال اين درياچه در دو برهه زماني مورد توجه بين المللي قرار گرفته است . برهه نخست به سال هاي 1917 تا 1920 باز مي گردد كه طي آن انقلاب كبير روسيه موجب توجه خاص بين المللي به آن شد و برهه دوم از سال 1991 تا کنون را در بر مي گيرد که طي آن بزرگترين اتحاد کمونيستي جهان فرو پاشيد و از دل آن 15 کشور مستقل متولد شد .
جنگ داخلي تاجيکستان نويسنده : شعيب بهمن جنگ داخلي تاجيكستان كه در سال ١٩٩2 ميان گروه هاي معارض داخلي بروز كرد، پس از آنکه سبب مرگ و آواره گشتن هزاران نفر شد، سرانجام در سال 1997 طي عهدنامه صلحي كه ميان دولت و مخالفان آن به امضا رسيد، پايان گرفت. اگر چه جنگ داخلي تاجيکستان از ساختار سياسي (اختلافات سياسي کمونيست ها و اتحاد مخالفان مرکب از اسلام گرايان و دموکرات ها) و قومي (گروه هاي خجند، کولاب و قرقان تپه، و اسماعيليان منطقه خودمختار بدخشان) اين کشور نشئت گرفته بود، با اين حال نمي توان آن را تنها يک نبرد داخلي با ابعاد قتل عام قومي به حساب آورد. اين جنگ که با پايان گرفتن جنگ سرد و نبرد نخبگان منطقه اي بر سر کسب قدرت آغاز شده بود، با دخالت عوامل خارجي گسترش يافت و بر تمام ابعاد زندگي تاجيک ها تاثير گذاشت. از اين رو برخي جنگ داخلي تاجيکستان را تنها نزاع ايدئولوژيک ميان کمونيستها و اسلامگرايان نمي دانند، بلکه آن را نزاع ميان گروههاي ذينفوذ منطقهاي مي پندارند که با سابقه قدرت نابرابر عليه يکديگر در جهت پر کردن خلاء سياسي و سازماني قرار گرفتند.
جنبش باسماچيان نويسنده : شعيب بهمن جنبش باسماچيان عنواني است که به قيام مسلمانان ترکستان بر ضد حکومت شوروي در ميان سال هاي 1917 تا 1930 تعلق گرفته است. باسماچي در زبان روسي به معناي ياغي است و ريشه ي آن به واژه ي «باسماق» در زبان ترکي باز مي گردد و به معناي هجوم آوردن و حمله کردن به کار گرفته مي شود. «باسماچگي» در تاجيکي يا به عبارت دقيق تر از نظر مقامات دولتي تاجيکستان به معناي حرکت ضدانقلاب شورايي بود. در واقع باسماچي لقب اهانت آميزي بود که روس ها به قيام کنندگان مسلمان مي دادند، اما به مرور زمان استفاده از اين واژه توسعه پيدا کرد و به بسياري از انواع حرکت هاي مسلحانه ي سياسي نيز اطلاق گرديد.
رژيم حقوقي درياي خزر شعيب بهمن فروپاشي اتحاد جماهير شوروي ، تحولات گسترده اي را در سطوح جهاني و منطقه اي در پي داشت . يكي از اين تحولات ، تقسيم كشورهاي ساحلي درياي خزر از دو كشور به پنج كشور بود كه به عنوان مسئله اي چالش ساز از آن ياد مي شود ؛ زيرا مسئله تقسيم درياي خزر و تعين رژيم حقوقي حاكم بر آن عليرغم كوشش هاي صورت گرفته ، بدليل كم سابقه بودن تغيير رژيم حقوقي يك درياي بسته از تقسيم دو جانبه به تقسيم پنج جانبه و تشتت آراء ميان كشورهاي ساحلي نامشخص و مبهم باقي مانده است . در حال حاضر نحوه تقسيم دريا ، تعيين مرزها ، تخصيص منابع ، نظامي يا غيرنظامي ماندن ، چگونگي عبور لوله هاي نفت و گاز ، حفاظت از محيط زيست و مباحث مربوط به سرمايه گذاري هاي خارجي از جمله مهمترين مسائل چالش بر انگيزي به شمار مي آيند که تعين رژيم حقوقي خزر را از يك مساله حقوقي و منطقه اي به يك موضوع ژئو اكونوميكي و ژئوپلتيکي جهاني مبدل کرده اند.
گسترش ناتو به شرق ؛ افسانه يا واقعيت ؟ نويسنده : شعيب بهمن پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي ، زمزمه هاي نفوذ بسياري از بازيگران جهاني و منطقهاي و همچنين شکل گيري اتحادهاي نويني بر مبناي ژئوپلتيک جديد آغاز شد . در اين بين پيمان آتلانتيک شمالي (North Atlantic Treaty Organization) که پس از اضمحلال اتحاد کومنيستي و پيمان ورشو بدون رقيب در عرصه تعاملات نظامي و امنيتي جهان باقي مانده بود ، نه تنها بر خلاف بسياري از پيش بيني ها ماهيت وجودي خود را از دست نداد ، بلکه در صدد گسترش حوزه نفوذ نيز بر آمد. از اين رو اتحاديه ناتو گسترش روابط با جمهوريهاي تازه استقلاليافته شوروي سابق را در دستور کار خود قرار داد .
ترکمنستان، پس از انتخابات رياست جمهوري
سرانجام پس از گمانه زني هاي گوناگون در مورد آينده ي سياسي ترکمنستان بعد از صفر مراد نيازف، انتخابات رياست جمهوري اين کشور در روز 11 فوريه (22 بهمن) برگزار شد. اگر چه انتخابات رياست جمهوري ترکمنستان با اما و اگرهايي در مورد سالم و عادلانه بودن همراه شد و بسياري آن را مغاير با اصول رايج دموکراسي تعبير کردند، با اين حال انتخابات به عنوان مرجع تعيين کننده رئيس جمهور، پرده از آينده سياسي ترکمنستان برداشت.
اما و اگرهاي انتخابات ترکمنستان ترکمنستان که با بيش از شش ميليون نفر جمعيت ، علاوه بر داشتن منابع نفتي قابل ملاحظه ، از ذخائر غني گاز طبيعي نيز برخوردار است ، فقير ترين کشور آسياي مرکزي به شمار مي آيد . مردم ترکمنستان که علاوه بر مشکلات اجتماعي و اقتصادي روزمره ، پس از مرگ رياست جمهوري مادامالعمر خود با آينده سياسي نامعلومي نيز دست به گريبان شده اند ، روز 11 فوريه براي انتخاب رياست جمهوري در انتخاباتي شرکت خواهند که با اما و اگرهاي بي شماري مواجه است .
ادامه ...
آمريکا و روسيه؛ رقابت يا منازعه؟ اتحاد جماهير شوروي و ايالات متحده آمريکا که قريب به نيم قرن بنا بر سرشت و ساختار دو قطبي قدرت در دوران جنگ سرد به رقابت ايدئولوژيک با يکديگر پرداخته بودند، پس از فروپاشي اتحاد کمونيستي، دور جديدي از روابط را آغاز كردند. اين روابط در شرايطي آغاز شد که ايالات متحده آمريکا به عنوان تنها ابرقدرت جهاني و در سوي ديگر فدراسيون روسيه به عنوان بزرگترين وارث اتحاد کمونيستي قرار داشت که با اضمحلال قدرت سياسي ـ اقتصادي از يک سو و مشکلات گوناگون اجتماعي و هويتي مواجه شده بود.
ادامه ...
نويسنده: شعيب بهمن در حالي که صفر مراد نيازاف رئيس جمهور مادام العمر ترکمنستان در زمان حيات، جانشيني براي خود برنگزيده بود، فقدان طرح روشن و مشخصي براي انتخاب رياست جمهوري در اين کشور برنگراني ها افزوده است. اين موضوع که از تداوم ساختارهاي سياسي به جا مانده از شوروي سابق و مادام العمر بودن رياست جمهوري نيازاف ناشي مي گردد ، موجب بروز حساسيت هايي نسبت به امکان مبارزه براي کسب قدرت در ترکمنستان شده است . نيازاف که طي تدابير شديد امنيتي و در ميان بي اعتمادي سياسي نسبت به آينده کشور به خاک سپرده شد، در ميان مشکلات گوناگون، بحران انتقال قدرت و جانشيني سياسي را نيز از خود به جاي گذاشت. با اين حال مرگ صفر مراد نيازاف را بايد پايان يک دوره سياسي و آغاز عصري جديد و مهم در ترکمنستان دانست که روند آن مشخص نيست.
بحران جانشيني سياسي در ترکمنستان ترکمنستان که بخش اعظم آن از صحرا تشکيل شده و داراي کمترين جمعيت در ميان جمهوري هاي آسياي مرکزي مي باشد، در زمان حيات اتحاد جماهير شوروي بخشي از آن اتحاد کمونيستي محسوب مي شد. اين جمهوري که در 27 اکتبر 1991 و در پي فروپاشي اتحاد جماهير شوري با آراي 1/94 درصدي مردم خود به استقلال دست يافت، تاکنون تحت رهبري صفر مراد نيازاف قرار داشته است.
پيشينه قراردادهاي ايران و روسيه در درياي خزر نويسنده: شعيب بهمن فروپاشي اتحاد جماهير شوروي ، تحولات گسترده اي را در سطوح جهاني و منطقه اي در پي داشت . يكي از اين تحولات تقسيم كشورهاي ساحلي درياي خزر از دو كشور به پنج كشور بود كه به عنوان مسئله اي چالش ساز از آن ياد مي شود . زيرا مسئله تقسيم درياي خزر و تعين رژيم حقوقي حاكم بر آن عليرغم كوشش هاي صورت گرفته ، بدليل تشتت آراء ميان كشورهاي ساحلي تا به امروز نامشخص و مبهم باقي مانده است . بحث حاضر ضمن بررسي رابطه تاريخي ايران با درياي خزر ، نگاهي اجمالي نيز به قراردادهاي ميان دو كشور ايران و روسيه (شوروي) خواهد انداخت .
ايران، روسيه و چين: محوري ضد هژمون؟ نويسنده: شعيب بهمن هر سه کشور علاوه بر روابط نزديکي که بايکديگر در بخش هاي نظامي ، اقتصادي و انرژي دارند ، داراي رابطه اي متعارض با تک قطب نظام بين الملل نيز مي باشند . اگر چه ميزان تعارض هريک نسبت به ديگري متفاوت مي باشد ، اما اين ميزان تعارض به اندازه اي هست که بتوان از آن اميد به اتحادي استراتژيک بست .
روسيه و اتحاديه اروپا؛ متحد يا رقيب از ديدگاه روسيه ، اتحاديه اروپا سازمان قدرتمندي است که هم ميتواند به منافع روسيه تعدي کند و هم به آن سود رساند. اتحاديه اروپا نيز در استراتژي ميانمدت خود ، روسيه را به عنوان يک وسيله ابزاري در تعقيب جهان چندقطبي و سيستم امنيت جمعي اروپايي در نظر مي گرفت. اما به نظر مي رسد عدم اعتمادي که در اتحاديه اروپا نسبت به روسيه وجود داشت ، اينک جاي خود را به روابطي پيچيده داده است .
ايران و روسيه : متحد يا رقيب ؟ شعيب بهمن بطور کلي در رابطه با مسائل ايران و روسيه دو نگاه کلي و متعارض وجود دارد . نگاه اول با ديدي خوش بينانه به مسائل مابين ايران و روسيه نظر مي افکند و تهران و مسکو را متحداني طبيعي با اهدافي يکسان مي پندارد و رويکرد دوم با نگاهي بدبينانه , اغلب راي به يکسويه بودن روابط دو کشور به نفع روسيه مي دهد . در اين بين رويکر سوم با مبنا و معيار قرار دادن منافع ملي و اهداف ملي به بررسي روابط مابين دو کشور مي پردازد . تکيه اساسي رويکرد سوم بر اين اصل استوار است که رفتار بازيگران در چهارچوب اتحادها و تعارضات , پيوسته در حال دگرگوني است و آنچه موجب اين دگرگوني مي گردد , منافع ملي و چگونگي دستيابي به آن مي باشد .
ريشه هاي بحران در روابط روسيه و گرجستان شعيب بهمن در ميان کشورهاي حاضر در قفقاز ، موقعيت ژئوپلتيکي گرجستان به عنوان پل ارتباطي مسکو با درياي سياه و به تبع آن آبهاي گرم جهان ، به همراه مناقشه بر سر جمهوري هاي آبخازيا و اوستياي جنوبي ، گرجستان را به صورت کشوري مهم در سياست خارجي روسيه در آورده است .
سياست روسيه در آسياي مركزي شعيب بهمن در دوران اتحاد جماهير شوروي روابط روسيه و آسياي مرکزي در چهارچوب "نظريه وابستگي" قابل بررسي مي باشد . در اين تحليل سياست سنتي اتحاد جماهير شوروي در مناطق مختلف , سمت و سوي تخصصي کردن اقتصاد آنها با استفاده از امکانات و منابع ويژه محلي را داشت که تحت عنوان "منطقه اي کردن" از آن نام برده مي شد. در واقع توسعه اقتصادي جمهوري هاي آسياي مرکزي کاملا وابسته به مرکز بود و اين جمهوري ها به عنوان اقمار شوروي با جهان خارج ارتباط مستقيم نداشتند . در اين ميان فقط قزاقستان به ميزان قابل ملاحظهاي توسعه اقتصادي پيدا کرده بود و مابقي از کم توسعهيافتهترين جمهوريهاي پيشين شوروي بودند.
وضعيت اقتصادي آسياي مرکزي ، در گزارش صندوق بين المللي پول شعيب بهمن کشورهاي آسياي مرکزي ، پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، ميراث دار مشکلات شديد اقتصادي اين اتحاد کمونيستي گشتند . بازسازي و ساماندهي اقتصاد ملي که مي بايست سرلوحه کار دولت هاي تازه استقلال يافته قرار مي گرفت ، به دليل تشديد بحران هاي قومي ، بروز جنگ هاي داخلي ، رشد افراط گرايي مذهبي ، نفوذ قدرت هاي منطقه اي و فرامنطقه اي ، به دست فراموشي سپرده شد و اين کشورها را با مشکلات عميقي دست به گريبان کرد . انتشار گزارش وضع اقتصادي آسياي مرکزي از سوي صندوق بين المللي پول در شهر آلماتي قزاقستان در 16 اکتبر 2006 ، دور نماي رشد اقتصادي در چهار کشور آسياي مرکزي را نشان مي دهد . |
|
+ نگارش
توسط شعیب بهمن |
|
|
بررسي ريشه هاي بحران در روابط روسيه و گرجستان از يک شاخه گل سرخ تا اشغال اوستياي جنوبي شعيب بهمن
روسيه در شرايطي وارد جنگ با گرجستان در خصوص مساله اوستياي جنوبي شده است که طي سال هاي گذشته، همواره تنش هاي فزاينده يي ميان مسکو و تفليس وجود داشته است. شدت و حدت اين تنش ها به ويژه پس از پيروزي انقلاب گل سرخ در سال 2003 به حدي بوده که حکايت از بحراني دائمي ميان روسيه و گرجستان دارد. در اين بين به رغم آنکه تنش هاي متعددي ميان دو کشور حاکم بوده است بايد ريشه اين بحران ها را در روابط دو کشور و در گذشته يي نه چندان دور جست وجو کرد. در واقع درک بحران ها و تنش هاي موجود ميان گرجستان و روسيه، بدون فهم مناسبات گذشته و متغيرهاي گوناگون در روابط اين دو کشور ناممکن مي نمايد. از اين رو در بحث حاضر ضمن مرور ريشه هاي تنش ميان روسيه و گرجستان، به بررسي بحران هاي حاضر و آينده روابط مسکو و تفليس خواهيم پرداخت.
خليج فارس و نقش اعراب در آيينه تاريخ من المحيط الاطلسي الي الخليج الفارسي شعيب بهمن چندين دهه از کوشش هاي برنامه ريزي شده اعراب براي تغيير نام تاريخي خليج فارس مي گذرد. آبراهي که ايران را از شبه جزيره عربستان جدا مي سازد براساس تمام اسناد تاريخي - جغرافيايي، نقشه هاي موجود از يونان باستان تا دوره معاصر و همچنين بيانيه هاي سازمان ملل متحد، «خليج فارس» نام دارد و حتي در تمام نوشته ها و نقشه هاي عربي که پيش از دهه 1960 به چاپ رسيده اند از عنوان «الخليج الفارسي يا بحر فارس» استفاده شده است. صحت ادعاي فوق حتي در بخشي از سرود ملي قديمي مصر نيز ديده مي شود که در آن از خليج فارس ياد شده و مرزهاي اعراب را از خليج فارس تا درياي مديترانه ترسيم کرده است؛ «حدود نامن الخليج الفارسي حتي بحر الابيض».
گزارشي از سياست هاي واشنگتن در قبال کشورهاي منطقه ايران، چالش سياست خاورميانه يي امريکا شعيب بهمن اعلام خبري مبني بر فروش تسليحات نظامي از سوي امريکا به متحدان عربي خود براي جلب پشتيباني اعراب جهت حمايت از عراق از يک سو و افزايش 25 درصدي کمک هاي نظامي و دفاعي امريکا به اسرائيل از سوي ديگر، حکايت از طرح جديدي براي منطقه دارد. به نظر مي رسد ايالات متحده امريکا پس از ناکامي در پيشبرد طرح خاورميانه بزرگ، طرح جديدي براي کمک به کشورهاي ميانه رو عرب جهت تشکيل جبهه واحدي به منظور اجراي اهداف و دستيابي به منافع بلند مدت خود در منطقه دارد. از اين رو فروش تسليحات امريکايي به کشورهاي عرب حوزه خليج فارس در شرايط جديد بين المللي و منازعات منطقه يي به معناي راه اندازي يک مسابقه تسليحاتي بزرگ در منطقه بحران خيز خاورميانه است.
سهم ايران از خزر شعيب بهمن ايران و درياي خزر از رابطه اي ديرينه و تاريخي برخوردار مي باشند . از حدود دو هزار وپانصد سال گذشته تا كنون ، ايران همواره رابطه تنگاتنگي با درياي خزر داشته است . سواحل درياي خزر همواره مسكن اقوام مختلف ايراني بوده كه به ويژه در كرانه هاي شرقي، غربي و جنوبي اين دريا زندگي مي كرده اند . در مقاطع مختلف تاريخي كاسپي ها ، تپورها ، گيل ها، آماردها ، هيرگاني ها و خزرها در اطراف درياي خزر سکنا گزيده اند که به تبع آن نام هايي كه در طول تاريخ به آن اطلاق شده است ، مانند درياي مازندران ، گيلان ، طبرستان ، هيركاني ، رشت ، خراسان ، قزوين، خوارزم ، و كاسپين ، به دليل ارتباط موثر و مستمري بوده كه اين اقوام با اين پهنه آبي داشته اند.
سياست تحريم نگاهي به تحريم هاي امريکا عليه ايران شعيب بهمن در شرايطي طرح و اعمال تحريم هاي گوناگون از سوي ايالات متحده امريکا و متحدان آن براي مهار جمهوري اسلامي ايران صورت مي گيرد که طي سال هاي گذشته همواره اين کار بر عهده واشنگتن بوده است. دليل آغاز اين تحريم ها به ماهيت ضدامريکايي انقلاب اسلامي بازمي گردد که مناسبات ايران و امريکا را از حالت عادي خارج ساخت. به همين دليل از زمان پيروزي انقلاب اسلامي تاکنون همواره ايالات متحده امريکا به اعمال تحريم هاي مختلف اقتصادي و وضع قوانين و مقررات گوناگون عليه نظام جمهوري اسلامي ايران پرداخته است. از اين رو در بحث حاضر به مرور طرح سياست مهار دوگانه، قانون داماتو و تحريم هاي هسته يي ايران خواهيم پرداخت.
ادامه ...
هژمون و ضدهژمون تاملي در روابط ايران و امريکا شعيب بهمن آينده سياست بين الملل را مي توان نتيجه تعامل مدافعان وضع موجود و ناراضيان وضع موجود تلقي کرد. به عبارت بهتر آينده نظام بين الملل حاصل تعارض و نبرد ميان قدرت هژمون و قدرت يا قدرت هاي ضدهژمون است. البته معناي اين امر الزاماً تقابل نظامي ميان نيروي اصلي مدافع نظام (هژموني) و جريان هاي ضدنظام (ضدهژموني) نيست، بلکه حوزه اصلي اين تقابل، ايدئولوژيک است. در نظام بين الملل کنوني ايالات متحده امريکا به عنوان يک قدرت هژمون خواستار تسلط نظامي، امنيتي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي و ارزشي بر جهان است. بالطبع امريکا در اين مسير از همه امکانات و توانمندي هاي عظيم خود بهره مي گيرد و مخالفان خود را نيز با مشکلات و معضلات عديده يي مواجه مي سازد. بدين ترتيب مخالفت ساير کشورها به ويژه هژمون هاي منطقه يي براي امريکا غيرقابل پذيرش است و واشنگتن سعي مي کند با تمام امکانات به مخالفت با آنها بپردازد.
|
|
+ نگارش
توسط شعیب بهمن |
|
|
بررسي توافق هاي گازي ميان روسيه، آذربايجان و ترکمنستان نويسنده : شعيب بهمن از زمان روي کار آمدن ديميتري مدودوف به عنوان رياست جمهوري روسيه، تحرکات و اقدامات زيادي جهت نمايش يک سياست خارجي پويا و فعال صورت گرفته است. از جمله اين تحرکات مي توان به سفرهاي رئيس جمهور روسيه به دو کشور آذربايجان و ترکمنستان اشاره نمود. آذربايجان و ترکمنستان علاوه بر آنکه در حاشيه درياي خزر قرار دارند، از منابع مهم انرژي نيز برخوردار مي باشند. به نحوي که روابطي پايدار و غير تنش زا با دو کشور فوق مي تواند به خريد گاز باکو و عشق آباد توسط مسکو و فروش آن به کشورهاي اروپايي منجر شود. بدين ترتيب روسيه با خريد گاز کشورهاي منطقه، از يک سو ايجاد رابطه مستقيم ميان کشورهاي منطقه با اروپا را منتفي مي نمايد و همچنان به عنوان يک واسطه ميان منطقه و اروپا به ايفاي نقش مي پردازد و از سوي ديگر حاکميت انحصاري خود در خصوص صادرات انرژي به اروپا را نيز حفظ مي کند. از اين رو سفر مدودوف به کشورهاي آذربايجان و ترکمنستان، به خصوص با توجه به توافق هاي مهمي که در زمينه انرژي با هر دو کشور صورت گرفته است، از اهميت بسيار بالايي برخوردار مي باشد.
روسيه، بازيگري ميان ايران و آمريکا نويسنده : شعيب بهمن پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، کشور روسيه سعي کرده در قامت يک بازيگر مستقل بين المللي و به عنوان قدرت منطقه اي، نقش مهمي در تحولات جهاني به ويژه در مناطق اروپاي شرقي، آسياي مرکزي، قفقاز و خاور ميانه ايفا نمايد. اين روند طي سال هاي گذشته با توجه به رشد سريع اقتصادي و بازسازي وجهه بين المللي روسيه در دوران زمامداري «ولاديمير پوتين» تشديد شده است. به نحوي که روسيه تلاش مي کند ضمن گسترش روابط با اتحاديه اروپا و ايالات متحده آمريکا و همچنين ايفاي نقش موثرتر در معادلات جهاني، از نظر استراتژيکي نيز مستقل عمل نمايد.
سياست خارجي روسيه نگاه به شرق - حرکت به غرب نويسنده : شعيب بهمن تغييرات صورت گرفته در کرملين و جابه جايي در مناصب کليدي روسيه به نحوي بود که در وهله نخست نمي شد دگرگوني محسوسي را در عرصه هاي سياسي اين کشور انتظار داشت. به خصوص که از يک سو «ديميتري مدودوف» تحت حمايت «ولاديمير پوتين» به قدرت دست يافته بود و از سوي ديگر مدودوف خود را همگام و سازگار با سياست هاي رئيس جمهور پيشين نشان داده بود. از اين رو ديميتري مدودوف که تحت حمايت مستقيم ولاديمير پوتين به مقام رياست جمهوري روسيه دست يافته بود، به محض پيروزي در انتخابات از نزديکي به سياست هاي رئيس جمهور پيشين سخن به ميان آورد و در يک تقسيم کار از «تعيين مواضع اصلي داخلي و سياست خارجي» به عنوان مسووليت رئيس جمهور و «هدايت فعاليت هاي اقتصادي» توسط نخست وزير ياد کرد. |
|
+ نگارش
توسط شعیب بهمن |
|
|
روسيه و الجزاير، همگام با ايران شعيب بهمن ايده ايجاد سازمان توليدکنندگان گاز طبيعي در جهان، در تاريخ 29 ژانويه سال 2007 از سوي «آيت الله خامنهاي» طي ديداري با «ايگور ايوانف» دبير شوراي امنيت روسيه در تهران مطرح شد. پس از آن اصطلاح «اوپک گاز» با انتشار مقالهاي در مجله معتبر «فاينشنال تايمز» در 13 نوامبر 2006، وارد واژگان سياسي جهان شد. در اين مقاله با ارجاع به گزارشي که توسط کارشناسان ناتو گردآوري شده بود، ادعا شده است که ايران، روسيه، ليبي، قطر، الجزاير و کشورهاي آسياي ميانه در صدد ايجاد يک کارتل قيمتگذاري گاز با هدف افزايش عوايد از طريق متحد ساختن تامين کنندگان گاز طبيعي براي اتحاديه اروپا و گاز طبيعي مايع براي بازار جهاني هستند.
اوپک گازي؛ سازماني براي قدرت نمايي شعيب بهمن نشست كميته كارشناسان «مجمع كشورهاي صادركننده گاز» در حالي برگزار شد كه قرار بود پيشنهادات نمايندگان كشورهاي حاضر، درباره اساسنامه و تشكيلات اوپك گازي براي ارائه در اجلاس وزيران در مسكو نهايي شود. از اين رو در نشست تهران، كارشناسان ارشد كشورهاي عضو مجمع صادركنندگان گاز، پيشنهادهاي خود را به منظور نهايي كردن اساسنامه سازمان كشورهاي صادركننده گاز، ارائه كردند. در اين بين علاوه بر پيشنويس منشور كه از سوي ايران تنظيم شده بود، روسيه نيز پيشنويس منشور پيشنهادي خود را براي تشكيل اوپك گازي ارائه داد. |
|
+ نگارش
توسط شعیب بهمن |
|
|
روسيه و الجزاير؛ گامي به سوي اوپك گازي شعيب بهمن دانش نفت:هر گونه نزديكي و معامله روسيه و الجزاير در خصوص گاز مي تواند براي آينده تامين انرژي اتحاديه اروپا، تهديدي بالقوه تلقي گردد، زيرا در چنين حالتي علاوه بر آنكه دو صادركننده به طور مستقيم با يكديگر به رقابت نخواهند پرداخت، بلكه در مورد قيمت نهايي گاز صادراتي به اروپا نيز مي توانند به توافقات مهمي دست يابند .
|
|
+ نگارش
توسط شعیب بهمن |
|
|
جنبش تنباکو؛ سرآغاز مشروطهخواهي مقدمه سلسلهي قاجار در طول حيات خود داراي مشکلات عديدهاي بود که از ميان آنها، مشکل استبداد و انحطاط اقتصادي از همه شاخصتر بود. قجرها که از يک سو با نفوذ استعمار انگليس و از سوي ديگر با شکستهاي ايرانيان از روسيه رو به رو شده بودند، پيوسته تحت تأثير بيگانگان قرار داشتند. در اين بين رقابت سنتي انگليس و روسيه براي به دست آوردن امتيازات گوناگون در ايران به ويژه در دوران ناصرالدينشاه، به اوج خود رسيد. مسافرتهاي شاه به خارج از کشور که اغلب به دليل آشنايي وي با تجدد و شيوههاي نوين حکومتداري صورت ميگرفت، به دليل فراهم نمودن هزينههاي سفر، معمولاً با اعطاي امتيازات بزرگي نيز به روس و انگليس همراه بود. اعطاي امتياز انحصار محصول توتون و تنباکوي ايران از مرحلهي کشت تا فروش در داخل و خارج کشور به مدت پنجاه سال به يک شرکت انگليسي از سوي ناصرالدينشاه، تبعات و پيامدهاي زيادي را در ايران به همراه داشت و با مخالفتهاي شديد علما، بازرگانان و برخي از دولتمردان مواجه شد. در اين بين حکم تحريم استعمال توتون و تنباکو از سوي مرجع بزرگ شيعيان ميرزا حسن شيرازي، اعتراض عمومي بينظيري عليه حکومت بوجود آورد که پيامدهاي ناگوار واگذاري امتياز دخانيات ايران به بيگانگان را از ميان برد. |
|
+ نگارش
توسط شعیب بهمن |
|
|
تأثير نهضت حسيني بر انقلاب اسلامي نويسنده:شعيب بهمن در حالي كه اكثر انقلابهاي معاصر، سرچشمه ا |
